Söze başlarken, Jet Lag’in uzun uçak yolculukları sonrasında, insan vücudunda oluşan bir ritim bozukluğu olduğunu belirtelim. ‘Circadian ritim’, uyuma zamanının gün ışığıyla ilişkisinden kaynaklanan ritim anlamına geliyor ve bu ritmin etkilenmesi sonucunda da Jet Lag ortaya çıkıyor.

Örneğin, İstanbul’dan New York’a uçacaksınız... Öğlen İstanbul’dan havalanıyorsunuz ve yaklaşık 11 saatlik bir yolculuktan sonra, yine güneş ışığının yoğun olduğu öğleden sonra saat dörtte New York’a iniyorsunuz. Bu durumda, ‘circadian ritminiz’ pratik olarak geri kalacak ve kendini İstanbul saatine göre ayarlayacaktır, yani gece saat on bire göre... Vücut kendisini karanlık bir ortama hazırlamışken gün ışığı ile karşılaştığında, bio ritminde bir dengesizlik yaşanacak ve sonuç olarak da Jet Lag oluşacaktır.

Elbette, Jet Lag duygusunu etkileyen başka faktörler de var. Saatlerce hareketsiz kalma, kabin içindeki havalandırmadan dolayı boğazınızın kuruması ve rahat olmayan bir koltukta çevrenizde birçok yabancı olduğu halde uyumaya çalışmanız.... Ancak, biraz çaba ile ve birçok havayolu şirketinin uygulamaya koyduğu önerileri uygulamanız halinde, Jet Lag’in olumsuz etkilerini en aza indirmeniz mümkün.

Uyum Sağlama
Jet Lag’in etkisini azaltmanın en kesin yollarından birincisi, vücut saatinizi (circadian ritminizi) gideceğiniz yerin saatine göre ayarlamaktır. Eğer doğu yönüne seyahat edecekseniz, birkaç gece erken uyuyup vücut saatinizi sizden daha ileride olan gideceğiniz yerin saatiyle uyumlu hale getirin. Aynı şekilde, batıya doğru gidecekseniz, circadian ritminizi etkileyebilecek şiddetli gün ışığının etkisini azaltmak için, seyahatinizin birkaç gece öncesinden itibaren geç uyumaya kendinizi alıştırın. Her iki durumda da, uçağın kalkışından hemen sonra saatinizi gittiğiniz zaman dilimine göre ayarlayın. Bu, ‘circadian ritminizi’ uyumlu hale getirmek için faydalı bir psikolojik etki yaratacaktır.
Jet Lag, dikkatli bir uçuş saati seçimiyle de azaltılabilir. Eğer batıya doğru dört veya daha fazla zaman dilimi uçacaksanız, gideceğiniz yere akşamüstü vararak yeni koşullara daha kolay adapte olabilirsiniz. Aynı şekilde, doğu yönüne gidecekseniz, buraya gün ortasında ışık güçlüyken ulaşmayı tercih etmelisiniz. Ayrıca uzun uçuşlar sırasında göz maskesi kullanmak da Jet Lag'in etkilerini azaltmak için iyi bir yöntem olarak önerilebilir.

Günümüzde bazı havayolu şirketleri, yolcuların vücut saatlerini daha kolay ayarlayabilmeleri için çeşitli hizmetler veriyorlar. Bu hizmetler, hem havaalanında  hem de uçuş esnasında sunuluyor. Örneğin, bekleme salonlarındaki uyuma odaları ve uçaklarda yolcuların daha rahat uyuyabilmeleri için tasarlanmış, tam bir yatağa dönüşebilen koltuklar bunlardan bazıları...
Birçok havayolu şirketi, bilet sınıflarına göre yolcuları canlandıracak veya rahatlatacak yemekler ve ferahlatıcı kitler de sunuyor.
"İdeal performans yemekleri" adı altında sunulan yemekler bol miktarda protein ve  karbonhidrat içeriyor. Protein, dikkat açıcı önemli bir salgı olan dopamin üretimi, karbonhidrat ise rahatlatıcı bir salgı olan seretonin üretimi için kullanılıyor.
Ferahlatıcı kitler ise cildi klimanın zararlı etkilerinden koruyacak nemlendiricilerin yanı sıra canlandırıcı ve rahatlatıcı aromaterapik ürünleri de içeriyor. Hatta, “Virgin Atlantic” gibi uçuş esnasında masaj servisi veren havayolu şirketleri bile var...
Son olarak yeme içme konusunda bazı bildik kuralları uygulamanın akıllıca olacağını hatırlatalım. Su gereksiniminizi karşılamak için, uçuştan önce, uçuş esnasında ve uçuştan sonra bol su tüketimi, rahatlamak için ise az miktarda alkol alınması ve ağır bir yemekten kaçınılması faydalı olacaktır.
Tüm bu tavsiyeler, vücut saatinizi binlerce kilometre geride bıraktığınızı düşündüren o garip duygudan biraz olsun kurtulabilmeniz içindi. Jet Lag'siz uçuşlar dileğiyle...